4 mei 2026 Interview

Matthijs Breel, scheidend voorzitter Vrienden van Techniek:

“Er ligt een enorme opgave om de momenteel ongekende aantrekkelijkheid van onze branche helder en eenduidig naar voren te brengen”

Matthijs: “Met veel plezier mocht ik ruim tien jaar voorzitter zijn van de Vrienden van Techniek. Destijds nam ik de voorzittershamer over van Jan Mijnheer van Unica. Ik vind het nu het goede moment om het stokje over te dragen aan een nieuwe voorzitter die met fris elan en energie kan starten.” Overigens is deze nieuwe kandidaat nu nog niet bekend.

Belangrijke mijlpalen en wendingen

Welke belangrijke wendingen zag Matthijs in het afgelopen decennium die van invloed waren op het werk van de Vrienden van Techniek? Matthijs: “Wat al die tijd overeind bleef, is dat we met elkaar nog steeds het belang en de urgentie zien van instroombevordering. Rond 2016 zaten we nog in de naweeën van de economische crisis en was het werk mager. We konden goed technisch personeel krijgen maar voor jongeren op school was het nog weleens lastig om een stageplek te bemachtigen.”

Complete kentering

Matthijs benadrukt dat in deze situatie een complete kentering is gekomen: “De demografische ontwikkeling is dat er minder jongeren zijn. Tegelijkertijd is er enorm veel werk te doen. Techniek, en specifiek elektrotechniek, heeft door de energietransitie op weg naar elektrificatie een enorme boost gekregen. Tegelijkertijd is de economie aangetrokken en de industrieën zijn fors en in een hoog tempo geautomatiseerd. Momenteel is ons vakgebied door al deze ontwikkelingen in mijn ogen het meest mooie en aantrekkelijke vakgebied om in te werken! Plus ook nog eens financieel een zeer aantrekkelijke branche voor je loopbaan. We hebben veel goed opgeleide mensen nodig, op alle niveaus, en ervaren daarin momenteel een enorme schaarste. Van industriële automatisering tot en met specialisten voor netwerkbeheerders zoals Tennet.”

Nieuwe herwaardering van het vmbo

Op een ander vlak, maar ook essentieel, is de herwaardering die is ontstaan voor het vmbo. Matthijs: “Onder andere het landelijke programma Sterk Techniekonderwijs heeft hierin een grote rol gespeeld. Je ziet dat de overheid hier daadwerkelijk haar verantwoording in heeft genomen. Het curriculum van het vmbo wordt nu weer op waarde geschat. We zien inmiddels veel trotse technische vmbo’ers het technische mbo instromen en vervolgens nog even trots uitstromen als goed opgeleide en praktisch ingestelde mbo’ers naar de technische arbeidsmarkt. Ook voor studenten die uitstromen met mbo 2 kunnen we mooie technische banen vinden.” Matthijs noemt tegelijkertijd de huidige en drastische bezuinigingen in het hoger beroepsonderwijs: “Zoals bij Windesheim die hier net om de hoek zit. In mijn ogen wordt hier niet de juiste keuze gemaakt. We zouden meer belang hebben bij een stabieler beleid van de overheid. Denk aan het in het ene jaar verplicht stellen van warmtepompen en een nieuw kabinet dat dit vervolgens het jaar daarop terugdraait. Daar kunnen we z’n allen niet op bouwen, we hebben met elkaar belang bij stabiliteit en het kunnen vertrouwen op afspraken voor de lange termijn.” Tegelijkertijd benadrukt Matthijs dat de overheid erkent dat elektrotechniek en andere technische sectoren van groot belang zijn voor de maatschappelijke transities.

Lastiger om vrijwilligers te vinden voor activiteiten

Matthijs ziet een tendens: “Het is nu zo druk en zo krap met de personeelsbezetting, dat bedrijven het daardoor veel moeilijker vinden om medewerkers beschikbaar te stellen om semi-vrijwilligerswerk te doen voor instroombevordering, zoals voor de Vrienden van Techniek. Voorheen kon elk deelnemend bedrijf wel een medewerker of twee vrijmaken om een middag op een voorlichtingsbeurs te staan. We merken dat de werkdruk momenteel heel hoog is en dat het voor dit soort activiteiten mensen beschikbaar krijgen moeizamer verloopt. Voor de activiteiten die we doen, is het een uitdaging om vanuit onze leden genoeg handjes te krijgen om daaraan bij te dragen.”

Turck: wereldwijd partner voor fabrieks-, proces- en logistieke automatisering

Frans Brouwer is managing director bij Turck in Zwolle: “We zijn recent aangesloten bij de Vrienden van Techniek. Onze basis ligt in Zwolle, voor ons heel belangrijk omdat we hier ook onze technische medewerkers zoeken.” Familiebedrijf Turck in Zwolle is wereldwijde partner voor fabrieks-, proces- en logistieke automatisering in tal van branches. Met zijn digitaal netwerkbare oplossingen voor efficiënte automatiseringssystemen ondersteunt Turck de digitale transformatie en is het een van de pioniers van Industrie 4.0 en IIoT.

Gezamenlijk strijden voor meer instroom

Ferry te Wierik van Bepacom attendeerde Turck op het nuttige werk van de Vrienden van Techniek. Frans: “We hadden hen al eerder voorbij zien komen op LinkedIn. Het leek ons een goed idee om samen met andere bedrijven die al vriend zijn te bekijken hoe we jongeren kunnen enthousiasmeren voor een opleiding en een loopbaan in de techniek. Dit voor onze regio eenduidige doel is zeer belangrijk en voor ons de reden om vanuit de Vrienden van Techniek gezamenlijk mee te strijden. Met ons bedrijf en onze focus op industriële automatisering kunnen we baankansen laten zien die jongeren hopelijk aanspreken. Een mooi vakgebied dat vaak nog te onbekend is bij jongeren als studie- en carrièrepad.” Turck biedt vooral uitdagend werk voor elektrotechnici of mensen met industriële automatisering als achtergrond. Frans: “Enerzijds hebben we breed opgeleide medewerkers die klanten uiteenlopend kunnen adviseren. Anderzijds zoeken we altijd specialisten die bijvoorbeeld software kunnen schrijven voor besturingen. Kortom, breed, maar in de basis is toch wel iedereen bij ons elektrotechnisch opgeleid of in de industriële automatisering, of beide.”

Directe voeding vanuit Windesheim en Deltion

Frans is zeer tevreden over de opleidingen in Zwolle en omgeving voor het type medewerkers dat Turck graag werft. Frans: “Ons bedrijf zit op steenworpafstand van Windesheim, een belangrijke bron van technisch talent. Ook Deltion is voor ons een belangrijke opleider voor technisch talent. Het technisch opleidingsniveau van Windesheim en Deltion loopt in lijn met wat wij als bedrijf verwachten. Er is in geïnvesteerd om deze niveaus goed op elkaar aan te laten sluiten, is onze ervaring. Momenteel hebben we een stagiair van Deltion lopen, en ook regelmatig afstudeerders/stagiaires van Windesheim. Over het algemeen is het voor ons ook geen probleem om aan stagiaires te komen. Ik vermoed dat onze uitdagende technologische opdrachten en projecten een bepaalde aantrekkingskracht op hen hebben.”

Stagiaires bron van nieuwe medewerkers

Veel van de stagiaires bij Turck blijven daar uiteindelijk ook werken. Frans: “Voor ons een belangrijke reden om de stevige en directe contacten met Windesheim en Deltion goed te blijven onderhouden. In die zin werkt het twee kanten op: wij geven de stagiaires mooie uitdagingen en zien of zij goed in een team passen. Op hun beurt geeft dit de afstudeerders en stagiaires de gelegenheid om in de praktijk te ondervinden of ze ook bij ons zouden willen blijven werken. De meest ideale weg om op een inhoudelijke manier nieuwe werknemers te werven.”

Inzet op Leven Lang Ontwikkelen door technici

Binnen de technische wereld wordt de laatste tijd fors ingezet op Leven Lang Ontwikkelen om technische medewerkers te prikkelen zich permanent te ontwikkelen, ook als instrument om hen op lange termijn voor hun werkgever te behouden. Hoe kijkt Frans hiernaar? “We zetten er gericht op in om onze medewerkers te prikkelen om door te leren. We trainen intern veel, maar dat leren kan uiteraard ook extern. We zijn onderdeel van een internationaal bedrijf en ons moederbedrijf heeft voor LLO een speciaal trainingsprogramma opgezet. Dat varieert van management- tot technische trainingen, met als doel voor onze medewerkers om de razendsnelle ontwikkelingen in de industriële automatisering bij te houden. vooral de digitalisering is volop gaande. We geven onze medewerkers alle kans hierin mee te groeien, vooral ook met de software.”

Batenburg Beenen: toonaangevend met industriële automatisering

Gerjan Schoemaker is HR manager bij Batenburg Beenen: “Mijn collega Patrick Rietman is de feitelijke contactpersoon voor de Vrienden van Techniek. Vanuit mijn rol als HR manager ben ik de afgelopen jaren inhoudelijk goed aangehaakt bij de activiteiten van de Vrienden van Techniek. Zoals bij de verbindingen tussen technisch onderwijs en bedrijfsleven en het organiseren van en deelnemen aan events en beurzen. Het werk voor de Vrienden van Techniek zit heel dicht tegen mijn takenpakket aan.” Batenburg Beenen is door haar meer dan 100-jarige ervaring toonaangevend op het gebied van industriële automatisering. Het bedrijf ontwerpt en realiseert complete besturingsinstallaties voor de markten food & beverage, machinebouw, chemie, infra- en watertechnologie. Hiermee biedt Batenburg Beenen ondersteuning bij het maken en optimaliseren van batch-, continu- of discrete besturingsinstallaties zoals PLC, SCADA en MES.

Binden nog belangrijker dan vinden

Vindt en bindt Batenburg Beenen voldoende technisch talent? Gerjan: “Het lukt ons wel, maar het duurt vaak wat langer voordat we de juiste man/vrouw hebben gevonden voor onze technische vacatures. Het aanbod is krap, maar dat zal ieder technisch bedrijf ervaren.” Niet alleen vinden krijgt veel aandacht binnen Batenburg Beenen, maar ook het binden. Gerjan: “Want technische medewerkers behouden is nog uitdagender dan deze vinden. We zorgen daarom voor een rode loper, een warm welkom, reiken gave projecten aan en zorgen dat nieuwe medewerkers bij verschillende klanten en markten over de vloer komen. Ook zetten we continu in op een goede interne begeleiding, zoals via onze eigen praktijkopleiders, met een aantal buiten op de projecten en binnen op de panelenbouw. Een soort van buddy. Ze zijn heel druk met hun eigenlijke werk, toch nemen ze voor deze interne begeleiding graag de moeite en tijd. We verdelen goed de taken tussen het feitelijke begeleiden op de werkplek en het verslag dat de werknemer daarover moet maken. Dat laatste ligt vaak bij de leidinggevende op kantoor. Die verdeling geeft een verlichting van de werkdruk in het begeleiden.”

Eigenbelang opzij zetten

Gerjan kent de Vrienden van Techniek al een aantal jaren. Hoe kijkt hij aan tegen de visie, het beleid en ook de concrete activiteiten? Gerjan: “Die liggen goed in lijn met wat ik verwacht. We zijn een groot bedrijf met de hoofdvestiging in Heerenveen, dus onze focus voor het vinden en binden van technisch talent is voor een groot deel op Friesland gericht. Maar vergeet niet: in onze vestiging in Zwolle werken ook 60 medewerkers. Ook daar hebben we de activiteiten van de Vrienden van Techniek hard bij nodig. In je eentje kun je als bedrijf niet zoveel bereiken als samen vanuit de Vrienden van Techniek. Het gaat ons namelijk niet alleen om de werving van technici voor Batenburg Beenen, maar ook om techniek in de brede zin regionaal te promoten. Dat gezamenlijke optrekken om de jeugd enthousiast te maken voor techniek vind ik heel belangrijk. We moeten het eigenbelang opzij zetten en schouder-aan-schouder strijden voor meer instroom in de techniek.”

Ook onderlinge bedrijfscontacten zeer nuttig

Gerjan ziet dat de Vrienden van Techniek al heel veel activiteiten ontwikkelen. Gerjan: “Er kan altijd meer, maar we zijn al goed bezig, vind ik.” Ook waardeert Gerjan de contacten met de andere bedrijven die deelnemen aan de Vrienden van Techniek: “Daar komen ook weer andere nuttige initiatieven uit voort, zoals ‘Maak het in Zwolle’. Die kruisbestuiving is heel mooi.” Gerjan ziet dat er veel verschillende soorten techniekbedrijven deelnemen aan de Vrienden van Techniek, van industriële automatisering tot en met metaalbedrijven: “Dé rode draad is dat we allemaal technische specialisten nodig hebben.”

Bedrijfsvakscholen

Om de instroom van technici te stimuleren richten steeds meer technische bedrijven eigen bedrijfsvakscholen op. Hoe kijkt Frans hiernaar? Frans: “Dat is al langer een trend, vooral onder de grotere machinebouwers. Ik moet eerlijk zeggen dat ik niet meekrijg dat dit nu meer is dan pakweg tien jaar geleden. En of de trend succesvol is? Dat zou ik eigenlijk niet weten. Wij hebben bij ons geen technici aan het werk die van dit soort opleidingen afkomen. Wel kan ik mij voorstellen dat de grotere bedrijven proberen op deze manier technici aan zich te binden.” Gerjan: “Een aantal jaar geleden zijn wij vanuit Batenburg Beenen zelf een bedrijfsvakschool gestart, samen met een aantal collega-bedrijven in het noorden. Voor ons werkt dit positief. Wat ik zelf een heel geslaagd voorbeeld vindt van een bedrijfsvakschool is REMO in Rijssen, gevestigd op de Kampus.”

Regio Zwolle biedt gebalanceerde mix van techniekbedrijven

Onderscheidt de regio Zwolle zich eigenlijk op technisch vlak? Frans Brouwer: “De regio Zwolle onderscheidt zich met een mooie mix van IT-, installatie- en maakbedrijven. Dat maakt de regio Zwolle heel compleet, maar we hebben niet een bepaalde kernactiviteit waarmee we naar buiten treden. Tegelijkertijd hebben we alle soorten bedrijven in Zwolle, een mooie basis voor de toekomst. Laten we vooral zorgen dat hierin ook aanwas komt van nieuw technisch talent, zodat de industrie in Zwolle op de kaart blijft staan.” Gerjan Schoemaker: “De basis met onze diversiteit aan bedrijven stáát inclusief de wil om er samen de schouders onder te zetten.”

Advies voor nieuwe voorzitter van de Vrienden van Techniek

Tot slot: wat zou Matthijs zijn opvolger als voorzitter van de Vrienden van Techniek willen meegeven? “Enerzijds ligt er een enorme uitdaging, een enorme opgave, om te zorgen dat we de aantrekkelijkheid van onze branche helder en eenduidig naar voren brengen. Ook ligt er de taak om dit samen met de bedrijven en het onderwijs op te pakken. Dit gaat ons tijd en energie kosten, maar is wel cruciaal om te doen. Aan de andere kant heb ik zelf ervaren als voorzitter dat dit werk je een enorm mooi netwerk brengt. In de loop der jaren heb ik bij alle installatiebedrijven mogen aansluiten, evenals in het technisch onderwijs op alle niveaus. Voor mij van grote waarde, want als ik goede inzichten wilde krijgen voor de Vrienden van Techniek, kon ik overal aansluiten, in alle geledingen van bedrijven en onderwijs. Dat gaf mij heel veel positieve energie en ook puur plezier en dit kan ik ook mijn opvolger in het vooruitzicht stellen!”